Trạng nguyên nhỏ tuổi nhất

     

Chuyện về Trạng nguyên trẻ tuổi độc nhất vô nhị trong lịch sử vẻ vang Việt Nam

Chuyện về Trạng nguyên trẻ tuổi độc nhất trong lịch sử hào hùng Việt Nam

Nếu bạn là những người thuộc cầm hệ 8X hẳn vẫn biết mẩu chuyện “Đứa bé bỏng thông minh” vào sách văn học. Đứa nhỏ xíu đó thực ra là một nhân vật lịch sử có thật, đó là Trạng nguyên Nguyễn Hiền, một “thần đồng khu đất Việt” từ nỗ lực kỷ 13.

Bạn đang xem: Trạng nguyên nhỏ tuổi nhất


Đền bái Nguyễn hiền khô tại xã phái mạnh Thắng, thị xã Nam Trực, tỉnh phái nam Định.( Ảnh internet)


“Thần đồng” từ bỏ thuở còn thơ

Nguyễn Hiền sinh vào năm 1234 tại buôn bản Dương An, huyện Thượng hiền (nay là xã Nam Thắng, huyện Nam Trực), tỉnh phái nam Định. Vốn từ bé dại mồ côi phụ thân nên đề xuất cùng bà bầu sống vào một túp lều trực thuộc khuôn viên của chùa làng cùng được sư thầy dạy dỗ dỗ.

Nương nhờ cửa ngõ Phật, công ty sư dạy đến cậu nhỏ nhắn chữ thánh hiền, từng buổi phải đọc xong xuôi 10 tờ giấy. Khi đọc sách, chỉ cần liếc qua cậu sẽ thuộc làu. Ban đêm không gồm đèn dầu để học, cậu bé xíu bắt đom đóm bỏ vô vỏ trứng làm đèn, dùi mài kinh sử. Chẳng bao lâu, cậu bé đã thuộc không còn sách của phòng chùa.

Có mẩu chuyện tương truyền, mới ngày đầu Nguyễn hiền viết được 10 trang giấy đang đọc được ngay, làm sư thầy ngạc nhiên. Một đêm, sư thầy năm mơ thấy Phật quở: “Trang nguyên mỗi lần vào chùa thường nghịch ngợm, sao nhà ngươi ko răn đe, phòng chặn?”. Sư thầy nửa tối tỉnh dậy thắp đuốc soi thấy khắp tượng Phật trong chùa đều có chữ, quan sát là nhận thấy ngay nét chữ của Nguyễn Hiền. Lên lớp, sư thầy thông báo cậu một câu trong tởm sách khiến cho Nguyễn hiền đức tự dấn lỗi cùng đi lau sạch những chữ mà mình đã viết lên tượng. Từ thời điểm ngày đó, cậu bé xíu càng chăm chỉ học hơn, học đến đâu nhớ cho đó, xuất khẩu thành văn. Vì chưng vậy, tuy chỉ mới 11 tuổi, cậu bé xíu được mọi bạn xưng tụng là “thần đồng”.

Vua trằn thán phục

*

Năm ấy có bạn họ Đặng bấy giờ tự cho khách hàng là văn tuyệt chữ tốt, nghe danh thiên tài 11 tuổi bèn tìm tới thử tài. Bọn họ Đặng ra đầu đề bài phú: “Phượng hoàng sào a, kỳ lân du úc”, cùng ra hạn đến Hiền số câu, mỗi câu phải gồm tiếng duy nhất loài gắng thú. Hiền ứng khẩu ngay:

“Phi long kiên chiếu

Mã bất xuất hà

Ý bi Hữu Hùng đưa ra thế

Ấp vu Trác Lộc đưa ra a.”

Dịch là:

“Rồng không mờ lên vị trí ao, hồ

Ngựa ko từ sông phi ra

Đẹp cố kỉnh đời tất cả họ Hữu Hùng

Làm nhà tại nơi Trác Lộc.”

Người họ Đặng kia chổ chính giữa phục khẩu phục, tấm tắc khen rằng chính xác là “thiên tài” xuất thế.

Năm 1075, dưới thời vua Lý Nhân Tông, triều đình mở khoa thi đầu tiên nhằm lựa chọn hiền tài phục vụ đất nước. Nguyễn hiền lành ứng thi năm đó với đỗ trạng ở loại tuổi 13. Ko kể ông ra, còn có 2 vị cử tử đỗ đầu trẻ tuổi nữa là Bảng nhãn Lê Văn Hưu 18 tuổi với Thám hoa Đặng Ma La 14 tuổi. Vì chưng vậy, trạng nguyên Nguyễn nhân hậu được xem như là “Khai quốc Trạng Nguyên” cùng là trạng bé dại tuổi nhất trong lịch sử hào hùng nước ta.

Tài trí hơn người, tốt nhất là tài năng đối đáp trôi chảy của cậu nhỏ bé thần đồng đỗ trạng nguyên được vua trần Thái Tông siêu thán phục. Lúc vào cung diện kiến, đơn vị vua vướng mắc một câu phải hỏi ông học tập thầy nào, Nguyễn hiền khô bèn đáp ngay: “Tâu bệ hạ, thần sinh nhi tri chi, hữu nghi tắc vấn tăng độc nhất nhị tự” (Tạm dịch: Thần hình thành đã biết, bao gồm một song chữ không hiểu biết thì hỏi ông sư ở chùa làng).

Nhà vua nghe câu vấn đáp thì nhận định rằng Nguyễn hiền còn bé dại tuổi, lại kiêu căng, do dự lễ phép bắt buộc vua hạ chỉ mang lại trạng về nhà học lễ 3 năm rồi bắt đầu bổ dụng. Chính vì thế mà trạng Hiền chưa được ban áo mão nhưng về quê cùng với mẹ, lại ngày ngày gọi sách.

Khiến công ty vua và sứ thần phương Bắc nể phục

Một lần viên sứ trung quốc thử tín đồ tài xứ Nam bằng phương pháp đưa ra một bé ốc xoắn dựa vào xâu qua ruột nó bởi một gai chỉ miếng thì viên sứ bắt đầu chịu vào thành. Vua truyền cho các quan tìm bí quyết xâu test nhưng ai ai cũng đều lắc đầu lè lưỡi. Sau cuối nhớ cho trạng nguyên Nguyễn Hiền, công ty vua bèn triệu trạng về kinh nhưng ông không chịu. Nhưng trước lúc viên quan liêu đi mời ông quay ngựa chiến về kinh, ông có xuất mấy câu thơ góp vua giải đố sứ Tàu:

“Tích tịch tình tang!

Bắt bé kiến càng buộc kẻ ngang lưng

Bên thì đem giấy mà lại bưng

Bên thì thoa mỡ kiến mừng kiến sang

Tích tịch tình tang!”

Ông chỉ đề xuất nói mấy câu là rất có thể phá giải câu đố chông gai của sứ Tàu.

Viên quan vội vàng phóng chiến mã về tâu, nhà vua hoan hỉ khi câu đố đã làm được giải khai bèn nhất trọng tâm mời bằng được trạng nguyên về kinh, dẫu vậy ông khước từ. Một lần khác, sứ thần phương Bắc lại đưa sang một bài bác thơ ngụ ngôn nhằm thử nhân tài nước ta gồm 4 câu chữ Hán:

“Lưỡng nhật bình đầu nhật,

Tứ tô điên đảo sơn,

Lưỡng vương tranh nhất quốc,

Tứ khẩu vẫy vùng gian.”

Cả vua lẫn quan gần như ngẩn ra mà đắn đo phải giải quyết ra sao. Vua bèn gấp sai một viên quan liêu văn đi mời tức thì trạng về triều để may ra rất có thể giải được bài xích thơ thách đố.

Xem thêm: Giải Bài 16 Trang 16 Sgk Toán 9 Tập 2, Giải Bài 16 Trang 16

Viên quan lại được sai về quê mời Nguyễn Hiền, gặp mặt lúc Nguyễn Hiền đang nô nghịch với chúng bạn, ông nói với viên quan: “Trước phía trên vua nói ta chưa chắc chắn lễ, thì nay chủ yếu vua cũng đo đắn lễ. Không một ai đi mời trạng nguyên về tởm lại không tồn tại lễ nghĩa”. Quan tiền bèn về tâu lại với bên vua rồi mang đồ lễ, nón áo và xe chiến mã đàng hoàng cung kính đến đón, Nguyễn Hiền new chịu về kinh.

Về kinh rồi, vừa lướt qua bài xích thơ, trạng đọc ngay được nội dung, đó đó là lối tách tự giờ Hán phồn thể viết theo phong cách thơ vần, lập tức đáp nghĩa bài xích thơ:

“Hai mặt trời bởi đầu nhau (Hai chữ Nhật để cạnh nhau thì thành chữ Điền).

Bốn hòn núi nghiêng ngả (Bốn chữ Sơn quay đầu vào nhau thành chữ Điền).

Hai vua tranh một nước (Hai chữ Vương để ngang dọc và ông chồng lên nhau là chữ Điền).

Bốn miệng ngang dọc trong khoảng đó (Bốn chữ Khẩu xếp lại thành 2 mặt hàng ngang dọc cũng chính là chữ Điền)”.


*

Sử dụng bí quyết triết tự chữ Hán, Nguyễn hiền 1 lần nữa phá giải câu đố của người phương Bắc.


Tức là, tổng thể 4 câu thơ chỉ để biểu đạt một chữ “Điền” (ruộng). Bài thơ chân thành và ý nghĩa giản dị nhưng không thể đơn giản. Sau thời điểm giải xong, trạng hiền viết thư nhờ cất hộ sứ giả fan Hoa, không phần lớn làm triều đình mát phương diện mà còn hỗ trợ sứ mang phương Bắc khâm phục sự sáng dạ của tín đồ dân đất Việt. Sau lần này, Vua trần Thái Tông phong cho Trạng thánh thiện ngay chức Ngự sử đài kiêm Đông các Đại học sĩ Thượng thư cỗ Công.

Một lần khác, triều đình trung quốc lại cho những người mang sang nước ta bức thư chỉ vẻn vẹn nhị chữ “thanh thúy”. Đây quả là một lần trở ngại nữa so với triều đình ta nhưng không thể làm trạng nhân từ nao núng. Đọc dứt lá thư trạng phê ngay vào mấy chữ: “Thập nhị nguyệt xuất tốt”, cùng tâu vua Trần đề nghị đưa quân ra biên giới che chở vì sắp gồm chiến tranh trong thời điểm tháng 12. Trái nhiên, vào đúng mon 12 năm ấy, quân Mông Cổ mang lại đầu biên giới ngạc nhiên quân ta gồm quân phòng vệ nghiêm ngặt, bèn tự động rút binh về.

Hai lá thư ngắn ngủi của phương Bắc nhưng chứa đựng hàm nghĩa không hề giản đơn. Như thế mới càng chứng tỏ được tài năng siêu phàm của ông “trạng non”, dẫn chứng được kiến thức của con người Đại Việt, lãnh thổ bọn họ tuy bé dại bé, nhưng lại trí tuệ thì không còn như vậy, hoàn toàn hoàn toàn có thể đứng ngang tầm với những nền văn minh to khác trên cầm giới.

Xem thêm: Công Thức Tính Từ Trường Trong Ống Dây Có Dòng Điện Chạy Qua

Lại nói về trạng Hiền, và đúng là nhân tài đoản mệnh. Ông ra đi ở cái tuổi 21 vày lâm bắt buộc trọng bệnh, để lại bao nuối tiếc vào trong ngày 14/8 năm Bính Tý (1256). Nhà vua thương tiếc nuối truy phong ông là “Đại vương vãi thành hoàng” và tôn làm cho thần sinh hoạt 32 nơi, trong các số đó có đình Lại Đà làm việc xã Đông Hội, huyện Đông Anh, Hà Nội.

Người dân cũng ghi nhớ ơn lập thường thờ ông tại quê nhà ông và lưu giữ những kỷ đồ vật về ông. Nguyễn Hiền là 1 trong những kỳ tài mãi được đời đời ca tụng như câu: