ĐINH BỘ LĨNH

  -  

Đinh cỗ Lĩnh 丁 部 領 tức Đinh Tiên Hoàng 丁 先 皇, người gây dựng triều đại công ty Đinh (970-979) trong lịch sử dân tộc Việt Nam. Ngài đã kết thúc nội chiến, thống nhất nước nhà và thay đổi vị hoàng đế đầu tiên của nước ta sau thời kỳ Bắc ở trong dài hơn nghìn năm.

Bạn đang xem: đinh bộ lĩnh

Tiểu sử

Đinh bộ Lĩnh quê sống thôn Kim Lư, làng Đại Hữu, châu Đại Hoàng (nay thuộc làng Gia Phương, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình). Ngài sinh ngày Rằm mon Hai giáp Thân (tức 22 tháng 3 năm 924), thương hiệu húy Đinh bộ Lĩnh 丁 部 領. Phụ thân là Đinh Công Trứ, nha tướng mạo của Dương Đình Nghệ, duy trì chức trang bị sử Hoan Châu. Đinh Công Trứ mất sớm, bộ Lĩnh theo bà bầu về quê ngoại ở Gia Thủy, huyện Nho Quan, rồi nương nhờ tín đồ chú ruột là Đinh Thúc Dự sống quê nội ngay gần đó. Từ bé xíu Đinh bộ Lĩnh đã tỏ ra là người có công dụng chỉ huy, và mơ ước cùng ngài làm cho sự nghiệp.

*
Đinh Tiên Hoàng

Theo An nam giới chí lược: "Đinh bộ Lĩnh, tín đồ động Hoa Lư, Giao Châu. Phụ vương là Công Trứ, làm cho nha tướng của Dương Đình Nghệ. Cuối thời Ngũ Đại, Dương Đình Nghệ đi trấn Giao Châu, lấy Công Trứ quyền sản phẩm sử Hoan Châu. Trước đây, Ngô Quyền giết mổ Kiều Công Tiễn, cha con cỗ Lĩnh về với Ngô Quyền, Quyền nhân khiến Công Trứ về nhiệm chức cũ. Lúc Công Trứ mất, cỗ Lĩnh kế tập chức cha. Sau đến nương nhờ Trần Minh Công, làm chỉ huy của quân Trần tiến công đâu được đấy, điện thoại tư vấn là Vạn thắng Vương. Quần thần dưng tôn hiệu là Đại chiến hạ Minh Hoàng đế.".

Theo việt nam sử lược: "Do ko hòa cùng với chú cho nên vì vậy Đinh bộ Lĩnh thuộc với nhỏ là Liễn sang sống với Sứ quân trằn Minh Công ở ba Hải Khẩu (Phủ loài kiến Xương, Thái Bình)". Sau khi Trần Minh Công mất, Đinh bộ Lĩnh vắt quyền, gửi quân về Hoa Lư, chiêu mộ binh lính, chống lại bên Ngô và những sứ quân khác. Ngài tập hợp được những thiên tài đương thời với nòng cốt tất cả Đinh Liễn, Lê Hoàn, Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Phạm Hạp, Phạm Cự Lạng.

Đinh Tiên Hoàng đã nhanh chóng kết thúc thời kỳ nội chiến quen thuộc gọi là "loạn 12 sứ quân" <1>. Ngài đã thống nhất non sông và đổi mới hoàng đế trước tiên của việt nam sau thời kỳ Bắc thuộc dài rộng nghìn năm. Đại Cồ Việt là nhà nước mở đầu cho thời đại độc lập, từ chủ, xây dựng cơ chế quân chủ tập quyền làm việc Việt Nam.

*
Đinh Tiên Hoàng mang đến xây cung điện, định chế triều nghi, định phẩm hàm quan tiền văn, quan tiền võ; phong Nguyễn Bặc là Định Quốc công, Đinh Điền là ngoại giáp, Lê Hoàn có tác dụng Thập đạo tướng mạo quân, lưu Cơ có tác dụng Đô hộ che sĩ sư, ban hiệu mang lại Tăng thống Ngô Chân lưu là sườn Việt đại sư, Trương Ma Ni làm Tăng lục, Đạo sĩ Đặng Huyền Quang làm cho Sùng chân uy nghi và tấn phong Đinh Liễn là nam giới Việt vương. Vua lập 5 phi tần là Đan Gia, Trinh Minh, Kiều Quốc, Cồ Quốc, Ca Ông.

Năm Canh Ngọ 970, Đinh Tiên Hoàng đặt niên hiệu Thái Bình, truyền mang lại đúc chi phí đồng, được coi là cổ độc nhất của Việt Nam. Công ty Đinh là triều đại trước tiên đặt nền móng mang lại nền tài chủ yếu - chi phí tệ trong phòng nước phong loài kiến Việt Nam. Đồng tiền tỉnh thái bình được đúc bằng đồng, hình tròn, lỗ vuông, hoàn toàn có thể xâu thành chuỗi. Mặt phải bao gồm đúc bốn chữ "Thái Bình Hưng Bảo", mặt sau tất cả chữ "Đinh". Hầu như gần 70 triều vua sau đó, triều nào cũng cho đúc tiền của chính bản thân mình bằng đồng.

Xem thêm: 5 Loại Nhạc Không Lời Giúp Bạn Tập Trung Hơn Khi Làm Việc, Nhạc Không Lời Cho Làm Việc Và Học Tập

Đinh Tiên Hoàng lập nhỏ út Hạng Lang làm cho Thái tử. Đầu năm Kỷ Mão (979), Đinh Liễn sai người giết Hạng Lang. Theo bao gồm sử, tháng 11 (âm lịch) năm đó, hoạn quan Đỗ Thích, mơ thấy sao lâm vào cảnh miệng, tưởng là điềm báo được làm vua cần đã giết bị tiêu diệt cả Đinh Tiên Hoàng với Đinh Liễn. Đinh Tiên Hoàng làm cho vua được 12 năm, thọ 56 tuổi. Ngài được táng làm việc sơn lăng ngôi trường Yên, kinh kì Hoa Lư.

Bình luận

Đinh Tiên Hoàng phía bên ngoài xưng phiên thuộc, trong nước thì vẫn xưng Đế. Năm Nhâm Thân (972), sai con trưởng là Đinh Liễn thanh lịch cống bên Tống Trung Quốc. Năm 975, vua công ty Tống sai sứ quý phái phong mang lại Tiên Hoàng làm cho Giao Chỉ quận vương cùng phong cho Nam Việt vương Đinh Liễn làm Tĩnh thủy quân Tiết độ sứ An phái mạnh đô hộ.

Về đối nội, Đinh Tiên Hoàng thiên về áp dụng hình vạc nghiêm khắc. Vua mong mỏi dùng uy để kìm hãm thiên hạ, bèn để vạc to ở sân triều, nuôi hổ dữ vào cũi, hạ lệnh "Kẻ làm sao trái phép yêu cầu chịu tội quăng quật vạc dầu, mang đến hổ ăn". Về quân sự, triển khai "ngụ binh ư nông", xếp binh đội thành đạo, quân, lữ, tốt, ngũ. Mỗi đạo tất cả 10 quân, 1 quân 10 lữ, 1 lữ 10 tốt, 1 xuất sắc 10 ngũ, 1 ngũ 10 người. Do vậy trên danh nghĩa nhà Đinh lúc đó có 10 đạo với khoảng tầm 1 triệu quân (?) trong những khi dân số khoảng chừng 3 triệu.

Đinh Tiên Hoàng là người đầu tiên đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt đầy tự hào. Ngài lập triều đình, xây kinh thành riêng cho 1 vương triều hùng mạnh. Trước đó đã từng có Lý Bí xưng Đế năm 544, Khúc Thừa Dụ xưng tiết độ sứ năm 905, rồi Ngô Quyền xưng vương vãi năm 939. Tuy vậy chỉ cho thời nhà Đinh, người cầm quyền việt nam mới thực sự vươn tới đỉnh điểm ngôi vị và danh hiệu, khẳng xác định thế bền vững của một non sông độc lập, thống nhất cùng buộc điển lễ, sách phong của các chính quyền phương Bắc bắt buộc công nhận.

Từ Đinh bộ Lĩnh trở về sau, các vị vua vn không xưng Vương hay Tiết độ sứ nữa mà phần nhiều xưng Đế ngang hàng các nhà vua phương Bắc. Đinh Tiên Hoàng đã đặt nền móng đến nhà nước phong kiến tw tập quyền đầu tiên ở việt nam như một bạn mở nền chính thống cho các triều đại phong loài kiến tiếp theo trong kế hoạch sử. Dìm xét về Đinh Tiên Hoàng đế, sử gia Lê Văn Hưu viết: có lẽ ý Trời bởi vì nước Việt ta nhưng sinh bậc thánh triết, còn Lê Tung thì cho rằng vua thiết yếu thống của nước Việt ta, thực bước đầu từ đấy.

Xem thêm: Mặt Nạ Khoai Tây Sữa Tươi Có Tác Dụng Gì? Cách Làm & Đắp Mặt Nạ Khoai Tây

Thờ phụng

Các di tích lịch sử thờ vua Đinh Tiên Hoàng rất đa dạng mẫu mã và gồm ở những vùng miền khác nhau như sống Ninh Bình, nam Định, Hà Nam, Thái Bình, Hà Nội, lạng ta Sơn, Bắc Kạn, Phú Thọ, Thanh Hóa, Hòa Bình, Quảng Bình, Đà Nẵng, Đắc Lắc, Hưng Yên, Quảng Nam... Rộng 500 di tích lịch sử về thời Đinh ở các nơi cũng cho thấy do sự nghiệp, công đức quan trọng mà dân chúng tôn vinh Đinh Tiên Hoàng và các tướng của ngài.